Kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi, şifa kaynağı bal... Ancak piyasada o kadar çok "bal aromalı şurup" veya glikozlu ürün var ki, kavanozun kapağını açtığınızda aklınızda hep o şüphe: "Acaba bu bal gerçek mi?"
Doğal balı sahtesinden ayırmak, sadece tadına bakarak yapılacak kadar basit bir iş değildir. Laboratuvar analizi %100 kesin sonuç verse de, evde yapabileceğiniz bazı basit testler ve dikkat etmeniz gereken ipuçları, size balın kalitesi hakkında büyük sırlar verir.
İşte gerçek balı sahtesinden ayırmanın en net yolları ve bal hakkında doğru bilinen yanlışlar.
1. Akışkanlık (Sünme) Testi
Gerçek bal, kaşıktan dökülürken kesintisiz bir şekilde, ip gibi uzayarak akar. Eğer bal kaşıktan parça parça, kesik kesik düşüyorsa veya su gibi hızlıca akıp gidiyorsa orada bir durup düşünmek gerekir. Sahte ballar genellikle glikoz şurubu içerdiği için yapısı bozuktur ve akışkanlığı dengesizdir.
2. Gerçek Bal Şekerlenir (Kristalleşir)
Halk arasında en büyük yanılgı budur: "Bal şekerlendi, demek ki sahteymiş!" Hayır, tam tersi! Gerçek çiçek balı, özellikle kış aylarında ve soğukta zamanla kristalleşir, yani halk tabiriyle şekerlenir (donar). Bu, balın tamamen doğal olduğunun, ısıl işlem görmediğinin ve koruyucu madde içermediğinin en büyük kanıtıdır.
- Sahte bal:Yıllarca rafta kalsa bile "cam gibi" berrak durur, asla donmaz.
- Gerçek bal: Zamanla tereyağı kıvamına gelebilir. Benmari usulü (sıcak su dolu kabın içinde) bekleterek tekrar eski haline döndürebilirsiniz.
3. Su Testi
Bir bardak ılık suya bir tatlı kaşığı bal bırakın.
- Sahte bal:Suyla temas ettiği anda dağılmaya başlar ve suyu bulandırır. Çünkü içinde şeker şurubu ve su oranı yüksektir.
- Gerçek bal: Hemen dağılmaz, bardağın dibine bütün halinde çöker. Karıştırdıkça yavaş yavaş çözünür.
4. Ateşle Yakma Testi
Bu testi yaparken dikkatli olun! Bir kaşık ucuna çok az bal alıp çakmakla yakmayı deneyin.
- Sahte bal:İçindeki şeker ve katkı maddeleri nedeniyle çıtırdayarak yanar, hatta kömürleşebilir veya is çıkarabilir.
- Gerçek bal: Kolay kolay yanmaz, sadece hafifçe cızırdayabilir.
5. Koku ve Tat Farkı
Gerçek balı yediğinizde boğazınızda hafif bir yanma hissedersiniz. Bu, balın asiditesinden kaynaklanan doğal bir histir. Sahte bal ise sadece şeker tadı verir, boğazı yakmaz ve ağızda çabuk kaybolur. Ayrıca gerçek balın koku aroması, kavanoz açıldığında buram buram çiçek veya bitki kokmaz; daha hafif ve doğal bir kokusu vardır. Aşırı parfüm gibi kokan ballarda yapay aroma vericiler olabilir.
Evdeki testler size fikir verir ancak en garantili yol, balı güvendiğiniz, analizi yapılmış, yerli üreticiden almaktır. Sağlığınızla oynamayın, ucuz glikoz şuruplarına değil, emeğe ve doğallığa yatırım yapın.